حقوق سهامداران در شرکتهای سهامی
" ثبت کلهر فراتر از یک ثبت "
شرکتهای سهامی متشکل از سهامدارانی هستند که با مشارکت خود شرکت را تشکیل میدهند. این سهامداران حقوق و اختیاراتی دارند که در این نوشتار به برخی از آنها میپردازیم:
1. حق حضور و حق رأی در مجامع عمومی :
بدیهیترین حق سهامدار، حق رأی در تصمیمات شرکت است. سهامداران با حضور در مجامع عمومی در موضوعاتی نظیر انتخاب اعضای هیئتمدیره و بازرسان، تصویب ترازنامه، تغییر مفاد اساسنامه و تصمیمگیری درباره انحلال شرکت مشارکت میکنند. میزان حق رأی هر سهامدار متناسب با تعداد سهام او است؛ یعنی سهام بیشتر برابر است با حق رأی بیشتر.
چنانچه رئیس و اعضای هیئترئیسه مجمع عمومی مقررات مربوط به حق رأی را رعایت نکنند، به جزای نقدی محکوم خواهند شد.
2. حق عضویت در شرکت :
هر سهامدار به واسطه مالکیت سهام، عضو شرکت محسوب میشود و هیچکدام از ارکان شرکت، ازجمله هیئتمدیره، بازرسان و حتی دادگاه، حق اخراج او را ندارند. البته در مواردی که در قانون پیشبینی شده (مانند عدم انجام تعهدات مربوط به سهام تعهدی) یا در نتیجه اقدامات قضایی، ممکن است سهام سهامدار توقیف شده و وی از شرکت خارج شود.
3. حق داوطلب شدن برای عضویت در هیئتمدیره :
در شرکتهای سهامی، عضویت در هیئتمدیره مستلزم سهامدار بودن است. تعداد سهامی که فرد باید برای کاندیداتوری داشته باشد در اساسنامه شرکت مشخص میشود. بنابراین، تمامی سهامدارانی که تعداد سهام مقرر شده در اساس نامه را دارند حق دارند برای عضویت در هیئتمدیره داوطلب شوند.
4. حق اطلاع از گزارشهای مالی شرکت :
اطلاع از وضعیت مالی شرکت یکی از حقوق اساسی سهامداران است که به آنها کمک میکند از حق رأی خود بهدرستی استفاده کنند. تهیه گزارشهای مالی و تنظیم صورت دارایی و دیون از وظایف هیئتمدیره است. مطابق ماده 137 لایحه اصلاحی قانون تجارت، هیئتمدیره موظف است هر شش ماه یکبار خلاصهای از صورت دارایی و دیون شرکت را به بازرس قانونی ارائه کند.
همچنین، طبق ماده 232 قانون تجارت، هیئتمدیره موظف است در پایان سال مالی، گزارش کاملی از داراییها، دیون، ترازنامه، حساب سود و زیان، و عملکرد شرکت را تهیه کرده و حداقل 20 روز قبل از برگزاری مجمع عمومی عادی در اختیار بازرس قانونی قرار دهد.
بر اساس ماده 139 همان قانون، هر سهامدار میتواند از 15 روز قبل از تشکیل مجمع عمومی به مرکز شرکت مراجعه کرده و از ترازنامه، حساب سود و زیان، گزارش عملیات مدیران و گزارش بازرس قانونی نسخهای دریافت کند. البته این حق نباید موجب اخلال در وظایف روزمره مدیران شود.
5. حق درخواست تشکیل مجمع عمومی :
در حالت عادی، دعوت به مجامع عمومی بر عهده هیئتمدیره است. اما چنانچه سهامدارانی که مالک حداقل یکپنجم سهام شرکت هستند، خواستار تشکیل مجمع عمومی شوند، میتوانند این درخواست را ابتدا به هیئتمدیره ارائه کنند. در صورت بیتوجهی هیئتمدیره، این درخواست به بازرس شرکت ارائه میشود و اگر بازرس نیز اقدامی نکند، خود سهامداران میتوانند از طریق انتشار آگهی، مجمع عمومی عادی را تشکیل دهند.
6. حق انتقال سهام :
سهامدار بهعنوان مالک سهام خود، حق دارد آن را به دیگران واگذار کند. البته در شرکتهای سهامی خاص، برای جلوگیری از ورود افراد نامتناسب با شرکت، معمولاً انتقال سهام منوط به موافقت هیئتمدیره یا مجمع عمومی است که در صورت تأیید، انتقال انجام میشود.
7. حق دریافت سود سالانه :
یکی از انتظارات سهامداران، دریافت سود سالانه از شرکت است. سود شرکت برابر با درآمد منهای هزینههای قانونی و ذخایر احتیاطی است. تصمیمگیری در مورد تقسیم سود به عهده مجمع عمومی عادی است و اجرای این مصوبه بر عهده هیئتمدیره قرار دارد. طبق قانون، هیئتمدیره موظف است حداکثر ظرف 8 ماه سود مصوب را بین سهامداران توزیع کند.
این نوشتار، خلاصهای از حقوق قانونی سهامداران را ارائه کرده است. آگاهی از این حقوق برای هر سهامداری ضروری است و در بسیاری از موارد، مشورت با متخصصان امور شرکتها توصیه میشود.
ثبت کلهر با بهرهگیری از وکلای متخصص در امور شرکتها، پاسخگوی سؤالات شما خواهد بود.
نگارنده : سرکار خانم کلهر، وکیل پایه یک دادگستری
" با ثبت کلهر، وقت شما ارزشمند است "
ارتباط با ما : 09127874947
ثبت نظر