مجازات زندان در انتظار اعضای هیات مدیره

همانطور که می‌دانید هیات مدیره یکی از ارکان اداره‌کننده‌ی شرکت می‌باشد بنابراین قانون برای اعضای هیات مدیره تکالیفی درنظرگرفته که اگر هیات مدیره به این تکالیف خود عمل نکند مسؤلیت ‌های ‌ حقوقی ، کیفری و مالی خواهندداشت.

 یکی از وظایفی که قانون‌گذار برای اعضای هیات مدیره در نظر گرفته و اهمیت ویژه‌ای برای آن قائل است تشکیل مجامع عمومی عادی سالیانه است که باید به موقع این مجامع تشکیل شود. چنانچه هیات مدیره از این وظیفه‌ی خود امتناع کند و به موقع مجامع عمومی را تشکیل ندهد باید انتظار مجازات زندان را هم داشته باشد. 

عدم تشکیل به موقع مجامع عمومی می‌تواند دو اثر داشته باشد:  الف: اثر کیفری ب: اثر حقوقی 

به تفکیک به این آثار میپردازیم 

الف: اثر کیفری: مطابق ماده 89 لایحه اصاحی قانون تجارت  مجمع عادی باید سالی یکبار در زمانی که در اساسنامه پیش بینی شده است جهت رسیدگی به حسابهای مالی و دیون و مطالبات و دارایی شرکت تشکیل شود که مطابق اساسنامه‌های معمول در شرکت‌های سهامی هیات مدیره موظف هستند ظرف چهار ماه پس از پایان سال مالی مجمع عمومی عادی سالیانه را تشکیل دهد اما اگر به این وظیفه‌ی خود عمل نکنند ضمانت اجرایی پیش‌بینی نشده است و قانونگذار مهلت بیشتری به اعضای هیات مدیره داده است در ماده‌ی 254 لایحه اصلاحی قانون تجارت اگر اعضای هیات مدیره حداکثر تا شش ماه پس از پایان سال مالی نسبت به تشکیل مجامع و دعوت از سهامداران و تشکیل مجامع جهت رسیدگی به نصاب های مالی ترازنامه و حساب سود و زیان اقدام نکنند به مجازات حبس دو ماه تا شش ماه محکوم خواهند شد حالا چرا تشکیل این مجامع از نظر قانونگذار اهمیت دارد؟ آیا صرف تشکیل مجمع از هيئت مدیره سلب مسئولیت می‌کند؟

هیات مدیره مطابق ماده ۳۴۲ لایحه اصلاحی قسمنی از قانون تجارت موظف است پس از پایان سال مالی صورت دارایی و دیون شرکت را در پایان سال و همچنین ترازنامه و حساب عملکرد و حساب سود و زیان را به ضمبمه گزارش به بازرس ارائه دهد و این گزارش بیست روز قبل از تشکیل مجمع عادی سالانه در اختبار بازرس باید قرار بگیرد. هدف قانونگذار از الزام هیات مدیره به تشکیل مجمع این است که گزارش مالی و عملکرد خودش و میزان سود و زیان شرکت را به سهام‌داران ارائه دهد از اینرو اگر به این وظیفه‌ خود عمل نکند و مجمع را هم تشکیل ندهد به مجازات حبس از دو ماه تا شش ماه محکوم خواهد شد .

دومین مورد که اگر هیات‌مدیره مجمع را تشکیل ندهد مجازات کیفری در انتظار هیات مدیره میباشد این است که هیات مدیره مجمع را برای انتخاب بازرس دعوت نکند در توضیح این مورد باید گفت که بازرس رکن نظارتی بر عملکرد هیات مدیره دارد یعنی قانونگذار بازرس را در نظر گرفته تا بر اعمال و رفتار و اقدامات هیات مدیره نظارت کند و چنانچه عملکرد هیات مدیره را مخالف قانون و اساسنامه دید به مجمع و حتی به مراجع قضایی گزارش دهد قانونگذار برای انتخاب بازرس در شرکت اهمیت ویژه ای قائل شده است از طرفی تشکیل مجامع هم از وظایف هیات مدیره بوده و ممکنست عیات مدیره تمایلی به انتخاب بازرس نداشته باشد قانون‌گذار میگوید اگر هیات مدیره مجمع عادی را برای انتخاب بازرس دعوت نکند مجازات زندان از دو ماه تا شش ماه برای اعضای هیت مدیره درنظرگرفته و با این کار یک مسئولیت کیفری ایجاد کرده تا نسبت به انتخاب بازرس اقدام شود و بازرس ناظر و حاکم بر اعمال و رفتار و اقدامات هیات مدیره باشد 

ب- اثر حقوقی: مطابق ماده 199 لایحه اصلاحی قانون تجارت چنانچه مجمع عمومی عادی بیش از ده ماه جهت رسیدگی به حسابهای مالی شرکت تشکیل نشود هر ذینفع میتواند تقاضای انحلال شرکت را بخواهد از آنجاییکه هدف از تشکیل شرکت سهامی کسب سود است لذا قانونگذار هیات مدیره را موظف نموده است که گزارش مالی هود را ارائه دهد در غیراینصورت ضمانت اجرای انحلال را پیش نموده است 

پیام این نوشتار: با توجه به اهمیت تشکیل مجامع عمومی و ضمانت اجراهای کیفری و حقوقی دعلوی بسیاری علیه اعضای هیات مدیره مطرح میشود از این رو  به مدیران شرکتها توصیه میشود با دریافت مشاوره‌ به موقع از وکلای ثبت کلهر مسیرهای منتهی به دادگاه را ببندید

 نگارنده: سرکار خانم کلهر وکیل پایه یک دادگستری 

تماس با ما : 09127874947