در این مقاله میخواهیم درمورد تفاوت و شباهتهای نام تجاری و علامت تجاری صحبت کنیم. اول باید بدانیم که نام تجاری چیست؟ نام تجاری قسمتی از یک برند میباشد، که این زمینه را برای مشتری فراهم مینماید تا محصولی را از یک محصول دیگر شناسایی کند.
اهمیت نام تجاری
نام تجاری را باید با دقت و توجه فراوان انتخاب نمود.
مهم است بدانیم که چرا باید در انتخاب نام تجاری دقت کنیم و این نام چه اهمیتی دارد؟
در پاسخ باید گفت که نام تجاری شامل پیام اصلی محصول یا خدمات، به یک روش اقتصادی و تاثیر گذار میباشد و چون این نام، پیام و هویت محصول یا خدمات مارا نشان میدهد، حائز اهمیت است.
یک نام تجاری مناسب، به آسانی هرچه تمام تر، در اذهان نقش میبندد.
همینطور انتخاب نام تجاری، نیاز به تحقیق فراوان دارد.
خصوصیات نامهای تجاری خوب و استاندارد
- قابل توسعه بودن آن
- متمایز و منحصر به فرد بودن آن
- تلفظ آسان و توانایی در ذهن ماندن نام تجاری
- گنجاندن و جا دادن کیفیت و منافع محصول یا خدمات، درون خود
- تلفظ آسان آن به زبانهای مختلف
- داشتن قابلیت ثبت قانونی
- بیان ویژگی واقعی یک محصول یا خدمات
- مشخص کردن دسته و گروه محصول یا خدمات
- همچنین یک نام تجاری خوب، نباید در زبان و گروه دیگر محصولها، یک معنی بد به نمایش بگذارد
نام تجاری در یک مجموعه، به برداشت ذهنی و منطقیای گفته میشود که مشتری از محصول یا خدمات آن مجموعه خواهد داشت و همین نام است که از دید مشتری، محصول یا خدمات آن مجموعه را نسبت به دیگر رقبا متمایز میکند.
نام یا برند در اصل همان چیزی میباشد که مشتری با شنیدن، حس کردن و یا هر نوع رابطه ای با آن به شکل ذهنی، شنیداری و یا دیداری، خصوصیات آن را در قلب و ذهن خویش تداعی مینماید.
از دیدگاه کسب و کار، میتوانیم بگوییم که یک نام تجاری در واقع هر نامی میباشد که به طور مستقیم به علت فروش کالا یا خدمات، از آن استفاده میشود.
همچنین این موضوع را هم باید بگوییم که نام تجاری تنها به یک نام ختم نمیشود، بلکه یک جلوه تصویری و بصری مانند یک لوگو یا یک نشانه را هم از خود به نمایش میگذارد.

کمی درباره نام تجاری و علامت تجاری
امروزه شاهد این موضوع هستیم که مردم قصد دارند به مصرف، معنا ببخشند.این معنا گاهی ممکن است به شکلهای متفاوت حاصل شود.قسمتی از این معنا، تشکیل شده از یک سری تفسیرهایی میباشد که از زمانهای قدیم، مردم آن را به مفهموم " سنبل " نسبت دادهاند. پس بنا به گفتههای این بخش از مقاله، نام تجاری چیزی فراتر از نام یک محصول میباشد.آنچه که یک محصول دارای نام تجاری را از یک محصول فاقد نام تجاری جدا مینماید و به آن محصول ارزش میبخشد، مجموع ادراک و احساسات مشتری در رابطه با خصوصیات و چگونگی عملکرد شرکت مرتبط با آن محصول و نام تجاریاش میباشد. این موضوع کاملا روشن است که نام تجاری و ایجاد و خلق یک نام تجاری، جنبهها و ابعاد گسترده و مختلفی را در بر میگیرد.همانطور که میدانید، رقابت در بازار کسب و کار افزایش یافته که این موضوع موجب توجه صاحبین مشاغل به ماندگاری در بازار مشتریان شده است. حال میخواهید بدانید اهمیت علامت تجاری در چیست؟ در این موضوع که این علامت در اذهان جا بیافتد و ماندگار شود.در این زمینه، یکی از نکتههای بسیار مهم، ایجاد وجه تمایز از باقی رقباست.
علامت تجاری چیست؟
علامت تجاری علامتی میباشد که در نهایت سادگی و مختصر بودن طراحی خواهد شد و به فعالیت یک مجموعه اشاره مینماید. در طراحی علامت تجاری، میتوان از حروف و اشکال بهره گرفت.
نکته مهم بعد از طراحی و انتخاب یک علامت تجاری خوب، به ثبت رساندن این علامت است که به شکل انحصاری معرف فعالیت آن مجموعه باشد و استفاده آن توسط افراد دیگر، پیگرد قانونی خواهد داشت. پس به ضروری بودن ثبت علامت تجاری نیز باید توجه فراوانی داشت.
چه علامتهایی به عنوان علامت تجاری قابل ثبت هستند:
حرف، کلمه، عدد، ترسیمات هندسی یا دستی، شکل، عکس و یا ترکیبی از این موارد که میتوانند یک مجموعه را معرفی نمایند.در بعضی از کشورها، شعارهای تبلیغاتی هم به شکل انحصاری قابل ثبت هستند. حتما از خود میپرسید که چه علامتهایی را نمیتوان به عنوان علامت تجاری به کار برد؟
باید در پاسخ این سوال بگوییم که طبق ماده ۳۲ قانون علامت در موارد زیر قابلیت ثبت ندارند:
- توانایی متمایز ساختن کالاها یا خدمات یک موسسه را از کالا و خدمات یک موسسه دیگر نداشته باشد.
- خلاف موازین شرعی یا نظم عمومی یا اخلاق حسنه باشد.
- توانایی گمراه کردن مراکز تجاری یا عمومی را به خصوص درمورد مبدا جغرافیایی کالاها یا خدمات یا ویژگیهای آنها را داشته باشد.
- تقلید نشان نظامی، پرچم یا دیگر نشانهای مملکتی یا نام اختصاری یا حرفهای اول یک نام رسمی متعلق به کشور باشد یا موارد ذکر شده یکی از اجزای آن علامت باشد، مگر اینکه به وسیله مقام صلاحیت دار کشور مرتبط یا سازمان ذیربط اجازه استفاده از آن علامت صادر شود.
- عین علامتی طراحی شده باشد که در گذشته به نام مالک و شخص دیگری به ثبت رسیده و یا تاریخ انقضای ثبت آن دارای حق تقدم برای همان کالا و خدمات و یا برای کالا و خدماتی میباشد که به دلیل شباهت، باعث فریب و گمراهی شود.
تفاوتهای قابل ذکر نام تجاری و علامت تجاری
- علامتها و نامهای تجاری در عرضه کالا و خدمات و بازاریابی، نقش بسیار مهمی دارند. در تجارت، این نامها و علامتهای تجاری هستند که با یکدیگر رقابت مینمایند. میزان موفقیت در تجارت، با رقابتهای زیرکانه تجاری ارتباط مستقیم دارد. امروزه رایج ترین رقابت زیرکانه در تجارت، شبیه سازی علامتها و اسمهای تجاری میباشد که این مسئله، موضوع مقدار زیادی از شکایتها در دادگستری شده است. نام تجاری و علامت تجاری از دیدگاه حقوقی با یکدیگر متفاوت هستند و آثار آنها نیز با یکدیگر فرق میکند. اما در عرف تجاری و ادبیات بازاریابی، در برخی مواقع حتی در نوشتههای حقوقی، اسم تجاری و علامت تجاری جایگزین یکدیگر میشوند، و یا از آنها به عنوان کلمههای هم معنی استفاده میشود.
- از سوی دیگر میتوان گفت که فرق نام تجاری و ثبت تجاری در این است که ثبت تجاری به شناسایی تاجر و وضع تجاری او مربوط میشود، اما نام تجاری فقط به شهرت تاجر مربوط میشود که تاجر به وسیله آن، خود را معرفی میکند.
- نام تجاری یک نام برای بنگاه یا فعالیت تجاری میباشد، در صورتی که علامت تجاری، خدمات و محصولات یک شرکت را از محصولات و خدمات دیگر شرکتها متمایز میسازد.
نام تجاری و علامت تجاری حتی از نظر هدف نیز با هم فرق بسیاری دارند.
حال لازم است تا اهداف این دو را بدانید ...
- هدف نام تجاری، معرفی یک بنگاه یا یک موسسه و یا یک فعالیت تجاری میباشد در صورتی که هدف علامت تجاری، معرفی کالاها و خدمات خاص و منحصر به فرد است.
- بعد از بیان این تفاوتها باید بدانید که گاهی ممکن است نام تجاری یک شرکت، علامت تجاری آن نیز محسوب شود.
جالب است بدانید یک موسسه یا شرکت، تنها میتواند یک نام تجاری داشته باشد، اما میتواند چند علامت تجاری متفاوت داشته باشد و از آنها برای معرفی کالاهای متفاوت خود بهره بگیرد. - به عبارت دیگر، شرکتها هم میتوانند نام تجاری داشته باشند(که از آن برای متمایز کردن یک شرکت از شرکتهای دیگر استفاده میشود) و هم میتوانند علامتهای تجاری را دارا باشند( که از آن جهت متمایز ساختن خدمات و کالاهای خود از کالاها و خدمات دیگر شرکتها استفاده میشود.)
توضیحاتی درباره نام تجاری و علامت تجاری
همانطور که گفته شد، درست است که قانون تجارت و قانون ثبت شرکتها شرایط خاصی برای انتخاب نام شرکت پیش بینی نکرده اند اما عبارتها و کلمههایی که موجب مشوش شدن اذهان مشتریان میشود و یا ذهن آنها را به سوی کارهای غیر واقعی سوق میدهد، نباید به عنوان نام تجاری انتخاب شوند.
به عنوان مثال:
- درانتخاب نام شرکت، استفاده از عبارتهایی که موجب میشوند مشتری احساس نماید شرکت با مقامهای رسمی در رابطه است ممنوع میباشد و اگر در انتخاب نام تجاری سوء نیتی باشد. ممکن است طبق قانونهای کیفری به عنوان کلاهبرداری مورد تعقیب قرار گیرد.
- در قانون تجارت، جای یک روند قانونی که موجب شود جوازی برای استفاده از نام شرکتهای قدیمی صادر نشود، بسیار خالیست.
اما در مورد به ثبت رساندن علامت تجاری، طبق معاهدات بین المللی استفاده از علامت یا نام تجاری مشابه ممنوع میباشد. - طبق قانون تجارت، پس از به ثبت رساندن یک نام تجاری، هیچ فرد دیگری نمیتواند از آن نام به عنوان نام تجاری برای خود استفاده نماید، حتی اگر نام تجاری به ثبت رسیده، با نام خانوادگی آن شخص یکی باشد.
- با توجه به ایجاد سامانهی جامع ثبت شرکتها و موسسههای غیر تجاری و وجود نرم افزارهای پیشرفته جهت تعیین نام اشخاص حقوقی، هر نوع شرکت و موسسهای از طریق سامانه قابل جست و جو میباشد، برای همین اگر یک اسم برای شرکتی حتی در یک شهرستان دور، به ثبت رسیده و یا رزرو شده باشد، در هیچ جای دیگری قابل استفاده نخواهد بود.
تفاوتها در به ثبت رساندن نام تجاری با علامت تجاری
در جهان امروز، علامت و نام تجاری، عنصر مرکزی بازاریابی و استراتژی عرضه خدمات یا کالاها میباشند.
طبق ماده ۵۷۷ قانون تجارت، صاحب یک تجارت خانه که شریکی در تجارت خانه ندارد توانایی این را ندارد که اسمی برای تجارت خانه خود انتخاب نماید که موهم وجود شریک باشد.
طبق ماده ۵۸۲ قانون تجارت، وزارت عدلیه به موجب نظام نامه ترتیب نام تجاری و اعلان آن، نام و اصول محاکمات در دعاوی مربوطه به نام تجارتی را تعیین خواهد نمود.
این را نیز بهتر است بدانید که تا الآن یک چنین امری از سمت قوه قضائیه تهیه نشده و همچنین آیین نامه مربوطه هنوز تصویب نشده است.
چگونگی ثبت برند و قوانین موسسههای خارجی در کشور ایران
در مورد کشورهای خارجی در ایران، سه مسئله وجود دارد که عبارتند از:
- قانون ایران برای این نوع شرکتها به چه میزان شخصیت حقوقی قائل میشود؟
- قانون کشور ایران چه حق و حقوقی برای آنها قائل است؟
- بر اساس چه قانونی بر آنها حکم میشود؟
در ادامه بیشتر درباره این سه قانون صحبت خواهیم کرد:
1) شناسایی شخصیتهای حقوقی شرکتهای خارجی:
بر طبق ماده ۳ قانون شرکتها، برای این که شخصیت حقوقی شرکت خارجی ای که در ایران است شناخته شود ابتدا باید در کشور خود، شرکت قانونی را شناسایی کنند و سپس در اداره ثبت اسناد تهران به ثبت برسد در غیر این صورت اگر موارد ذکر شده رعایت نشود، شرکت از دید قانون ایران باطل میشود.
در اصل ۸۱ قانون اساسی ایران بیان شده است که: ارائه امتیاز شکل دهنده شرکتها و موسسهها در کارهای تجاری، کشاورزی و صنعتی و معادن و خدمات به خارجیها ممنوع میباشد.
2) حقوق شرکتهای خارجی در کشور ایران:
هنگامی که شخصیت حقوقی یک شرکت به طور قانونی و کامل در کشور ایران به رسمیت رسیده، یعنی این شرکت از تمام حق و حقوقی که برای خارجیها میباشد برخوردار است. حال میبایست بدانید چرا؟
به دو دلیل که عبارتند از:
- شرکت خارجی نمیتواند از حق زیادی در ایران برخوردار شود اما در کشور خود در حد اساس نامه.
- شرکت خارجی نمیتواند از حق افراد حقیقی بهره ببرد مانند حق خانوادگی.
3) قوانین حکم ران بر شرکت خارجی
قرار داد شرکتها بر طبق قانونهای ایران و یا تابع قوانین خارج باید باشد. برای اینکه بگوییم شرکت به درستی تشکیل شده، باید تشکیلات سازمانی آن بر طبق قانون باشد و نوع کار و فعالیت آن نیز درست باشد.
ثبت نظر