"ثبت کلهر فراتر از یک ثبت"
عنوان مقاله: آیا ساختمان در حال ساخت و نیمهکاره جزء مستثنیات دین محسوب میشود؟ (بررسی حقوقی توقیف املاک نیمهساز)
یکی از مباحث بسیار پرکاربرد در اجرای احکام مدنی، بحث «مستثنیات دین» است؛ یعنی اموالی که قانونگذار برای حفظ حداقلهای زندگی بدهکار (محکومعلیه) از توقیف و فروش مستثنی کرده است. اما آیا این ارفاق قانونی شامل خانهای که هنوز ساخت آن به اتمام نرسیده است نیز میشود؟
در ادامه، این موضوع را در قالب یک مشاوره حقوقی واقعی در دفتر وکالت بررسی میکنیم.
روایت یک مشاوره حقوقی؛ توقیف ملک نیمهکاره توسط طلبکار
🗣️ پرسش موکل بدهکار و مالک ملک نیمهساز
«سلام خانم وکیل. من در یک پرونده مالی محکوم به پرداخت بدهی شدهام. در حال حاضر تنها دارایی من، یک ساختمان مسکونی در حال ساخت است که 90% کارهای آن را تکمیل کردهام و دقیقاً در شرف نقل مکان برای سکونت خانوادهام در آنجا هستم. با این حال، طلبکار (محکومله) این ملک را توقیف کرده است. مگر قانون نمیگوید که منزل مسکونی جزء مستثنیات دین است و نمیتوان آن را
توقیف کرد؟ آیا ایشان قانوناً حق توقیف این ملک را دارد؟»
🏛️ پاسخ وکیل (تحلیل دقیق بر اساس قوانین و نظریات مشورتی)
«سلام بر شما. متأسفانه در این مورد خاص، حق با طلبکار (محکومله) است و اقدام ایشان در توقیف ملک شما کاملاً منطبق بر موازین قانونی است.
برای روشن شدن این موضوع، باید به بند «الف» ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب سال 1394 و همچنین نظریه مشورتی شماره7/98/642 مورخ 1399/01/17 اداره کل حقوقی قوه قضاییه استناد کنیم. پاسخ حقوقی به مشکل شما بر دو اصل اساسی استوار است:
۱. شرط قابلیت سکونت برای احراز عنوان «منزل مسکونی»:
بر اساس قانون، تنها منزل مسکونیِ در شأن محکومعلیه در حالت اعسار، جزء مستثنیات دین قرار میگیرد. مقصود قانونگذار از «منزل مسکونی»، محلی است که در زمان اجرای حکم، عملاً برای محکومعلیه و افراد تحت تکفل او «قابلیت سکونت» داشته باشد. بنابراین، ساختمانی که در حال ساخت است و هنوز عملیات عمرانی آن به پایان نرسیده (حتی اگر
90% آن تکمیل شده باشد)، از نظر عرفی و قانونی «منزل مسکونی» تلقی نمیگردد و در نتیجه از شمول مستثنیات دین خارج است.
۲. تفسیر مضیق (محدود) مستثنیات دین:
در حقوق اجرای احکام، اصل بر این است که کلیه اموال بدهکار برای استیفای دین و پرداخت طلبِ طلبکار باید توقیف و به فروش برسد. مواردی که به عنوان مستثنیات دین در ماده 24 ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب سال 1394 ذکر شدهاند، جنبه استثنایی و حصری دارند. از آنجا که این موارد استثناء بر اصل هستند، باید به صورت کاملاً محدود و مضیق تفسیر شوند و نمیتوان آنها را به اموال دیگری (مانند ملک نیمهکاره یا زمین محل احداث مسکن) تسری داد.
: نتیجهگیری و اقدام عملی
بنابراین، ادعای شما مبنی بر اینکه ملک در حال ساخت جزء مستثنیات دین است، در محاکم پذیرفته نخواهد شد و قاضی اجرای احکام دستور رفع توقیف صادر نخواهد کرد. ملک مذکور در قبال بدهی شما قابل توقیف و مزایده است. توصیه میشود پیش از برگزاری مزایده، نسبت به جلب رضایت محکومله یا تقسیط بدهی از طریق مراجع قانونی اقدام نمایید.»
📌 چکیده و پیام حقوقی
اموال مشمول مستثنیات دین استثنایی بر اصل لزوم پرداخت بدهی هستند و تفسیر آنها باید به شدت محدود باشد. تا زمانی که یک ساختمان به طور کامل ساخته نشده و قابلیت سکونت بالفعل پیدا نکرده است، «منزل مسکونی» محسوب نشده و طلبکاران میتوانند جهت وصول مطالبات خود، آن را توقیف نمایند.
نگارنده : لادن عباسی وکیل دادگستری
تماس با ما : 09127874947
"با ثبت کلهر وقت شما ارزشمنده"
ثبت نظر