محاسبه مالیات بر درآمد شرکت‌ها

محاسبه مالیات بر درآمد شرکت‌ها

مالیات بر درآمد یعنی چه؟

در بحث محاسبه مالیات بر درآمد شرکت‌ها مطابق با قانون در بیشتر کشورهای دنیا دولت‌ها از افراد و شرکت‌ها بنابر مقدار درآمدی که به‌دست می‌آورند درصدی را به‌صورت تصاعدی به‌عنوان مالیات بر درآمد دریافت می‌کنند. منظور از تصاعدی این است که افراد با بالا رفتن مقدار درآمدشان، باید مالیات بیشتری را نسبت به افرادی که درآمد کمتری دارند پرداخت کنند. درسال 1812 جنگی اتفاق افتاد که به منظور تامین هزینه‌های جنگی، اولین مالیات بر درآمد انجام گرفت. در اوایل قرن بیستم و پس از پایان یافتن جنگ، مالیات بر درآمد تبدیل به یک منبع درآمد برای کمک و تامین مالی به دولت‌ها شد. کشور ما قسمتی از درآمد مالیاتی خود را با قرار دادن مالیات بر درآمد شرکت‌ها و اشخاص حقوقی به‌منظور رهایی از اقتصاد نفتی تامین می‌کند.

منظور از اشخاص حقوقی چیست؟

تمامی نهادهای عمومی (که شامل احزاب، انجمن‌های حرفه‌ای، اتحادیه‌ها، مجامع صنفی) شرکت‌های دولتی، وزارتخانه‌ها که قانونی بوده و دارای مجوز باشند همچنین تمامی موسسه‌ها و شرکت‌ها و شعب مربوط به شرکت‌های خارجی که به‌وسیله اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی شناسایی و ثبت شده باشند، همه این موارد به‌عنوان اشخاص حقوقی شناخته می‌شوند.

طبق قوانین مالیاتی، تمامی شرکت‌هایی که در اداره مربوط به ثبت شرکت‌ها ثبت شده‌اند باید مالیات پرداخت کنند و بی توجهی به این امر می‌تواند تبعات سنگینی مانند محرومیت در استفاده از مزایای قانونی و تسهیلات برای شرکت‌ها داشته باشد و باید به اجبار جرائم مالیاتی هم پرداخت کنند. اداره مالیات برای محاسبه کردن مالیات شرکت‌ها و یا اشخاص حقوقی و جریمه آن‌ها، اقدام می‌کند.

بررسی مقررات مالیاتی

مطابق با قوانین مالیاتی کشور ایران، برای تعیین نمودن مالیات شرکت‌ها، باید سال مالی آ‌ن‌ را با حساب کردن سود و زیان شرکت در یک سال مشخص کرد و پس از تعیین این امر، ترازنامه و اظهار نامه تنظیم می‌شوند که باید به اداره امور مالیات تسلیم شوند. مالیات مستقیم یکی از انواع مالیات‌هایی است که مطابق قوانین مالیاتی مهم‌ترین آن‌ها قوانین مربوط به مالیات مستقیم بوده که به درآمد اشخاص حقوقی و حقیقی تعلق می‌گیرد. شرکت‌ها باید بعد از کسر نمودن معافیت‌ها از درآمد انتفاعی که دارند، مالیات بپردازند.

چه نوعی از درآمد اشخاص حقوقی مشمول مالیات می‌شود؟

درآمدهایی که به‌وسیله فعالیت انتفاعی (بنگاه‌های دولتی یا خصوصی که فعالیت مالی و تجاری انجام می‌دهند) و دیگر اشخاص حقوقی که با استفاده از منابع مختلف در داخل کشور و یا خارج از کشور به‌دست می‌آیند و همچنین مجموع درآمدی که شرکت‌ها کسب می‌کنند، پس از محاسبه زیان‌های ناشی از منابع غیرمعاف و کسر نمودن معافیت‌های مقرر به استثنای مواردی که مطابق با مقررات قانون یاد شده دارای نرخ جداگانه‌ای است، شامل نرخ بیست وپنج درصدی مالیات می‌شوند.

درصورتی‌ که اشخاص حقوقی ایرانی باشند و هدف از تاسیس آن‌ها فعالیت‌های تجاری و تقسیم سود نباشد ولی در شرایطی فعالیت انتفاعی انجام دهند از منبع  کل درآمد ناشی از فعالیت انتفاعی آن‌ها مالیات گرفته می‌شود.

موسسه‌های مقیم خارج از ایران و اشخاص حقوقی خارجی، با انجام فعالیت‌هایی به شکل مستقیم مانند کارگزار،  شعبه و.. یا به‌وسیله نمایندگی در کشور ایران انجام می‌دهند و یا با واگذار کردن امتیازها و انتقال دادن دانش فنی یا واگذاری فیلم‌های سینمایی ازایران سودهایی را کسب می‌کنند و بر طبق قانون مالیات، مشمول مالیات بهره‌برداری از سرمایه در ایران شده و باید مالیات را به نرخ یاد شده بپردازند.

اشخاص حقوقی که چه ایرانی باشند،چه خارجی، در زمان محاسبه مالیات بر درآمد آن‌ها، مالیات‌هایی که قبلا پرداخت کرده‌اند را با توجه به قوانین مربوط به مالیات، از مالیاتی که به آن‌ها تعلق گرفته است کم خواهد شد و مبلغ اضافه‌ای که پرداخت شده است به آنان پس داده می‌شود.

در ضمن اشخاص حقوقی با تسویه بدهی مالیاتی مربوط به سال‌های گذشته و ارائه نمودن اظهارنامه مالیاتی، سالی که در آن قرار دارند (سال جاری) در مدت زمان اعلام شده از طرف سازمان امور مالیاتی، در ازای افزایش درآمد ابزاری آنان به میزان 10درصد که مشمول مالیات به اندازه یک واحد درصد و تا حداکثر میزان پنج واحد درصد از درآمد ابزاری که سال‌های قبل انجام داده‌اند، مشمول مالیات بوده کاهش پیدا می‌کند.

در قانون مالیات اشخاص حقوقی چه وظایف و تکالیفی بر عهده دارند؟

 ارائه نمودن لیست حقوق بگیران:

 مطابق ماده ( 85 قانون مالیات‌های مستقیم) اشخاص حقوقی با محاسبه مالیاتی که به حقوق کارمندان تعلق می‌گیرد باید آ‌ن‌ را از حقوق کارکنان خود کم کند و در آخر ماه  با دریافت نمودن فیش پرداخت مالیات به‌وسیله سایت دارایی نسبت به پرداخت مالیات اقدام نمایند و نیز در مورد حقوق و درآمدی که به افرادی به غیر از کارکنان خود با عنوان حق التدریس، حق تحقیق، حق پژوهش وحضور در جلسات پرداخت می‌نماید در هنگام پرداخت باید مالیات مقطوع را به میزان ده درصد از حقوق آنان  کم نموده و به سازمان امورمالیاتی تاپایان زمان تعیین شده پرداخت کنند.

پلمپ نمودن دفاتر قانونی:

اشخاص حقوقی باید نسبت به پلمپ دفاتر قبل از شروع سال مالی جدید اقدام نمایند. که انجام این‌کار قبلا به‌وسیله اداره ثبت شرکت‌ها و اخیرا توسط اداره پست انجام می‌شود. به‌عنوان مثال برای عملکرد سال 1400 پرداخت کنندگان مالیات باید تا پایان سال99 نسبت به پلمپ دفاتر اقدام نمایند.